Әдебиет - ұлттың жаны. Ұлттық сана, тағдыр, жан жүйесі - көркемөнердің басты тақырыбы. Таптық жік арқылы әдебиет жасалмайды...
Жүсіпбек Аймауытұлы

Басты бет
Әдеби үдеріс
Гүлсая Түменбаева: “Әкем – менің идеалым”

24.08.2016 1968

Гүлсая Түменбаева: “Әкем – менің идеалым”


Жақсылық Түменбаев. «Махаббат қорығы», «Ақтық демің біткенше», «Мен сүйген қыз»... Ердің жасы елудің есігін серпе ашып, серпіле әңгіме айтуға енді кіріскен Жақсылық Түменбаев өмірден 1994 жылы алыстап кетті. Жақсылық ағаның көзі, сүт кенжесі, әл-Фараби атындағы ҚазҰУ-дың журналистика факультетінің түлегі Гүлсая Жақсылыққызы әкесі жайлы сыр шертеді...


Гүлсая Түменбаева.jpg

– Әкем – менің идеалым. Ол маған нағыз әке бола білді. Әке деген сөзге сыятын барлық қасиетке, барлық жақсылыққа, барлық кереметке ие еді ол.

Үйде үш баламыз, мен кенжесімін. Бір қызығы, мен дүниеге келгенше әкем ұл бала деп үміттеніпті. Сондықтан да болар, мені ешқашан қызым демейтін.


– Әкеңіздің сізді қатты қуантқан сәтін есіңізге алыңызшы...

– О-о, папам мені күнде қуантатын. Тіпті мамам да маған папам сияқты назар аудармайтын. Күнде ертеңгісін әкем екеуміз қол ұстасып, балабақшаға шығатынбыз. Кешкісін өзі келіп алып кететін. Жолдан пирожный алып беретін. Бала емеспін бе, «мен үшін папамнан артық адам жоқ» дейтінмін.

Жаны тым нәзік адам еді. Бәрін жүрегімен қабылдайтын. Мамам үшін әкемнің көңілін босату өте оңай болатын: «Сен Саяны «ұлым» дейсің. Уақыт өтпей ме, Сая бойжетпей ме? Бір күні бақытын басқа үйден тауып, «рұқсат бер, папа» деп келіп тұрса қайтесің?» дейтін. Папам сонда кәдімгідей босап, көзіне жас алатын. Мен мәз боп күлетінмін. Үп-үлкен адамның сондай болар-болмас нәрсеге бола жылайтынын қызық көрем де.


– Ал өзіңіз қуанта алдыңыз ба?

– Менің әрбір қылығым, әрбір сөзім папама нағыз мереке еді. Қызықтағанды ұнататын. Ата-анамның көзінше мен әзілдей бере тінмін, менің әрбір әзіліме қуанатын. Әйтсе де мен папамды қатты-ы-ы бір қуанта алмаппын, тіпті үлгермей қалған сияқтымын.

Папам «сенің дүниеге келгенің – менің үлкен қуанышым» деп отырушы еді.


– Сіз өзіңіздің халық сүйетін адамның ұрпағы екеніңізді сезінген сәттеріңіз болды ма?

– Оқуға түскен кезде. Иә, ол кезге дейін мен папамды тек әкем ретінде ғана қабылдаппын. Оқу басталған күні алғашқы жалпы дәрісті өткізген профессор Т.Қожакеев менің фамилияма жеткенде сәл аялдап: «Сен Жақсылықтың қызы емессің бе?» – деді. Одан кейін де әрбір дәрісте оқытушылар таныстықты осылай бастаған. Мен сонда кеше ғана бізді артына қалдырып, белгісіз әлемге алыстап кеткен адамның біздің отбасына ғана емес, халыққа да сондай ыстық екенін сезіндім. Сондай адамның ұрпағы екеніме бойымда мақтаныш та болған шығар, бірақ сол кездерде оның жоқтығы маған қатты батты. Барлық әңгіменің әкеме барып тірелетіні маған ауырлау болатын. Ол «атымды ататып жүрсін» деп қалдырып кеткен сияқты бізді.


– Әкеңіздің жазу столында отырған сәтін көз алдыңызға келтіріңізші...

– Қолы сәл босай қалса бітті, әкем жазуға отыратын. Ойланып кеткенде, сыртынан бақылаған қызық еді. Домбыраны әдемі шертетін. Талай-талай жақсы ойлар да сол домбыра шертіп отырған сәттерінде келді-ау деп ойлаймын. Өйткені, сәл дыңғырлататын да, отыра қалып жазатын. Сосын домбыраны қайта қолға алатын. Кейде тіпті айлап жұмысынан сұранатын. Ол кездерде күні бойы столынан тұрмайтын.

Сол баяғыша қаламы мен домбырасын серік етіп...

Қазір папамның жазу столында мен отырамын.


– Сіз қазір журналистика факультетінде оқисыз. Әке жолының ұрпағына жалғасуында бір заңдылық бар сияқты...

– Иә, мен кішкентай кезімнен-ақ журналист болуды армандадым. Бірақ папам онша қаламайтын осыны, «филологияға барғаның дұрыс» дейтін. Менің алдымдағы ағам да журфакты бітірген. Папам «бір отбасыға екі журналист жетеді» дейтін. Сол кездерде-ақ мен ертегілер, шағын әңгімелер жазатынмын. Бірақ әкеме көрсеткен емеспін. «Жарамайды деп айта ма?» деп қорықтым ғой деймін, сірә.


– Әкеңіздің сізге жан сырын айтқан сәттері болды ма?

– Күнде кешкісін екеуміз «Көктем» өзенінің бойына серуенге шығатынбыз. Жоғары өрлеп барып, қайта қайтатынбыз. Сонда ол маған көп әңгіме айтатын. Сыры ма, ақылы ма, онша түсіне қоймаппын сол кезде. Ал мен ешқашан әкемнен сырымды жасырмайтынмын.


– Есіңізде қалған ерекше қасиеті...

– Ол бастық болудан қашатын. Тіпті өзінің жүргізушісін шақыруға да ыңғайсызданатын. Таза шығармашылықтың адамы болған шығар...


– Бірге жүрген достары... Олармен қазір қарым-қатынастарыңыз бар ма?

– Әрине, олар бізді ұмытқан жоқ, ұмытпайды да. Мен олардың әрқайсысынан әкемді көремін және жиі еркелеймін. Олар менің еркелігімді көтереді.


– Жарияланбаған шығармалары...

– ... өте көп. Аяқталмай қалған әңгімелері де бар. Өзімше аяқтап тастағым келеді, бірақ әкем ойластырған финалға жеткізе алмаймын-ау... Болашақта қолымнан келгенше «Аяқталмай қалған шығармалары» деген жинақ шығарғым келеді. Баспада «Таңдамалысы» жатыр, тірі кезінде тастап кеткен, әлі шыққан жоқ.


Есей Жеңісұлының “Сендер бәрің жақсысыңдар, адамдар!..” кітабынан


Біздің Telegram-парақшамызға жазылыңыздар! Бізбен бірге болыңыз!


Материалды көшіріп жариялау үшін редакцияның немесе автордың жазбаша, ауызша рұқсаты қажет және Adebiportal.kz порталына гиперсілтеме берілуі тиіс. Авторлық құқық сақталмаған жағдайда ҚР Авторлық құқық және сабақтас құқықтар туралы заңымен қорғалады. Adebiportal@gmail.com 8(7172) 79 82 12 (ішкі – 112)

Мақала авторының көзқарасы редакцияның көзқарасын білдірмейді.


(0)
Пікір қалдыру:
Captcha

Көп оқылғандар