Одна из причин пристрастия людей к порочному – безделье. Когда б он возделывал землю, занимался торговлей, разве мог бы он вести праздную жизнь?
Абай Кунанбаев
Главная
Литературный процесс
Презентованы портал «Tilalemi.kz» и сайты «Atau.kz», «Emle.kz» и «Termincom.kz»

05.09.2016 667

Презентованы портал «Tilalemi.kz» и сайты «Atau.kz», «Emle.kz» и «Termincom.kz»

«Тіл әлемі». В этом словосочетании любители родного языка уловят теплое веяние мягкого осеннего воздуха. Обусловленное присутствием в составляющих его словах «тонких» гласных переднего ряда, звучных, называемыми также сонорными, согласных эти слова не просто «звучат»: Они словно бальзамом ложатся на душу каждого казаха, радеющего за судьбу своего родного языка.


презентация.JPG


Простое, казалось бы, понятие языкознания расширяется до понятия целого «мира» ­- всеобъемлющего Мира Языка, Вселенной Казахского языка. Где и как?- спросите вы. Созданием нового интернет-пространства казахского языка «отвечает» на этот вопрос Комитет по развитию языков и общественно – политической работы Министерства Культуры и спорта нашей республики.


Своеобразным «порталом» в «Тіл әлемі» стал зал Конституции Национальной Академической библиотеки. После приветственных слов Председателя комитета Куаныша Асылова и руководителя Республиканского координационно-методического центра развития языков им. Ш. Шаяхметова Ербола Тилешова вся национальная интеллигенция сосредоточила свое внимание на презентации нового портала.


Портал «Тіл әлемі» и единые электронные сайты: ономастической базы «Аtau.kz», терминологической базы «Termincom.kz», орфографической базы «Emle.kz» обещают служить расширению языкового контента в глобальной сети. Каждый кто откроет для себя этот портал сможет обогатить свой словарный запас новыми утвержденными терминами в казахском языке, узнать историю того или иного населенного пункта, ознакомиться с новыми методическими пособиями по изучению языков этносов населяющих нашу страну.


Аудитория портала обещает быть обширной. Ведь материалами портала смогут пользоваться казахи, проживающие за пределами Казахстана: в Китае, Узбекистане, Турменистане и странах Европы. Одним словом, мечты и чаяния всех лингвистов, языковедов и просто ценителей родного языка обратились в реальность.


После завершения презентационной части, последовали слова поздравления, чередовавшиеся вопросами и предложениями от присутствующих гостей.


Депутат мажилиса парламента РК Сауытбек Абдрахманов поднял вопрос орфоэпии в речи представителей современного общества. По его словам молодежь в нынешнее время обрела привычку говорить так, как научилась писать, игнорируя все законы сингармонизма. Эта животрепещущая проблема нашла отклик со стороны ученых. Возможно, в ближайщее время будет создан сайт «Айту», где каждый желающий сможет научиться и правильно говорить, произносить слова по-казахски. Бакытбек Смагулов – депутат мажилиса парламента РК затронул проблемы перевода с русского языка на казахский язык. Доктор политических наук, профессор Абдижалел Бакир поддерживая работу портала, все же высказался против трехъязычия в Казахстане.


Каждый, кто выразил свое мнение с сопутствующим пожеланием обещал поддерживать связь с порталом, участвовать в обсуждении актуальных вопросов, в общем, вносить свою посильную лепту в общее дело.


Надо сказать, что за этим проектом стоят имена известных ученых. Список весьма впечатляющий. Напоминает титры американского фильма, с внушительным количеством, задействованных в создании картины, имен.


Это – доктор филологических наук, профессор Аскар Жубанов, доктор филологических наук, профессор Сагимбай Жумагулов, доктор педагогических наук, профессор Казахского Национального педагогического университета Нурша Оразахынова, кандидат филологических наук Бижомарт Капалбек и другие. Внутреннее содержание и структуру оценили и анализировали кандидат филологических наук Онайгуль Туржан, доктор Phd Евразийского Евразийского Национального университета Даулеткерей Капулы, специалист ІТ Жеткизген Исимов, доктор филологических наук, профессор Шерубай Курманбайулы, доктор филологических наук Бекжан Абдуалиулы.


Действительно, была проделана колоссальная работа. Казахстанцы получили новую площадку для обучения, познавания родного языка, а команда «Әдебиет порталы» обрела нового друга, союзника и единомышленника!


Меруерт Ералы



Подписывайтесь на наш Telegram-канал. Будьте вместе с нами!


Для копирования и публикации материалов необходимо письменное либо устное разрешение редакции или автора. Гиперссылка на портал Adebiportal.kz обязательна. Все права защищены Законом РК «Об авторском праве и смежных правах». Adebiportal@gmail.com 8(7172) 79 82 12 (ішкі – 112)

Мнение автора статьи не выражает мнение редакции.


(0)

Комментарии

Төребек

26.09.2017 15:20
Ассаламағалейкум! құрметті тіл жанашыр мамандары.Менің айтайын дегенім өте көп,алайда ойымдағы түйгендерімді қолымнан келгенше қысқаша жеткізіп көрейін.Меніңше,біз еш алақтамай латиница ғарпінің төрінен бірақ шығуымызға болады деп ойлаймын,тек асықпай бар жиған тергендеріңзді жетірет және жетірет сүзгіден өткізсеңіздер батыл қадаммен 1-2 жылда толық латиница әріптеріне көшіп бүгінгі қиындықтарды ұмытып та кетуіміз әбден мүмкін.Менің өзімше көптен бері қарапайым тұрғыда,үйде бос уақытымда, тіл мәселесын зерттеп жүрген жайым бар еді,өзімше жаңалық аштым депте ойлайтынмында,сол ойларымды өзім сияқты кісілерге айтқанымда көбісі түсінбейтін,бір күні тіл маманына айтқанымда қолдау таппай көңілім сейіліп қалағаны да рас.Ал келесіде тағыда тілді біледі деген маманға ой тұжырымдарыды айтқанымда,ол кісі, шындыққа жанасады,сіз тіл мамандарына тура қорықпай хабарлсуыңызға болады деді.Бүгін міне сол күнге жетіп,ел басының.қазақ зиялыларының көрегендігінің арқасында менің ойларымның,кішкене жасаған еңбектерім еленуі мүмкін деп,отанымның алға үлкен қадам басуына титтейде болса үлес қоссам деген оймен сіздерге,тілді зерттеудегі нағыз маман иелеріне хабарласып отырмын. Кіріспеде, бірінші мен мына келесі қысқа жазылған сөздерге анықтама беруге тырысып көремін.Ағылшын тілінен алынған,ағылшын тіліндегі қазақ тіліне жазылуыда,айтылуыда тура келетін сөз, ON-сөзі ол нені білдіреді,ол турасын айтқанда ағылшын тілінде я5ни қос/іске қос деген мағынаны береді де былайынша айтқанда тірілт/тірілту,ал қазақшаға аударсақ ше,мысалы музыканың үнін /ҮН-інін ашыңқырашы немесе басыңқырашы дейміз,Ағылшындар (біздің (түркі) сөздердің) басын айтадыда аяғын жұтып қояды,сөздің толықтауышы жоқ болып қалады.Мысалы біз тек үн деп қана жазарма едік,біз үн қосу деп жазаредік ,бұл жерде біз толық мәлімет беріп отырмыз. Енді қарапайым ОF-сөзі.қазақша біз май шамын өшірген кезде үфф деп үрлеп өшіреміз,сол уакқытта біздің санамызда өшіру,сөндіру керек деген ой болады,біз үрлеп май шамды өшіреміз,бірақ көзімізбен май шамның өшкенін,сөнгенін көреміз,дәл осы сетте OF-қа көз салсақ оның соңындағы өшетін құбылыс көрсетілмеген/математика тілімен қарасақ өшу процессі ойымызда қалды.Қазақ тілінде біз өшіру деп толық жазған болар едік.Енді екі сөзді біріктірсек ON-қос ал OF- өшір,ажырат,қалай ойласыздар осы кішкене екі сөздің өзінен үлкен ұқсастық көзге ұрынып тұрған жоқ па? жәнеде латиница әріптері тіпте тұтастай сөздерінің өзі бізге еш кедергісіз түсініктеме беріп тұрғандай.Ү- әрпі ағылшынның О әрпін беріп тұр немесе керісінше. Ф - F-әріпінде көріп тұрмыз Ендеше әрі қарай қиындата түсейін.Енді біз сізбен бірге ағылшынның STOP - деген сөзін талдап көрейік.Ол сөз нені білдіреді,ол сөз көшеде қөлігіңізбен келе жатқанда,осы жерде тежегішіңді басып тоқтаңыз деген мағынаны білдіреді,солай мемеспе? егер ҰSTOP-келе қоймайды,ҰSTAP/П/-ҰSTAП-ҰСТАП- яғни тежегішті аяғымызбен басып,толық ҰСТАП/STOP/ҰСТАТЫП көлігімізді тоқтатамыз.Бұл жерде де тоқта деген мағынаны ұстап/ұстатып деп тұрда ,әрі қарай тоқта деген сөз ойша түрде қалып айтылып тұрғаны көрініп тұр. Осы сөздеде қазақ тіліне толық айтылуыда,латиница әріпінде, өзге тілде,жазылуада,мағынасыда келетін сөзді қөзімізбен тағыда көріп отырған жайымыз бар. Ү- әрпі ағылшынның О әрпін беріп тұр немесе керісінше. Ф - F-әріпінде көріп тұрмыз.Ал енді жәймендеп,ақырынғана неміс тілінен бір сөз,қателеспесем HALT-деген сөз,неміс тілінде тоқта деген мағынаны береді.Ал біз қазақша жылдам немесе тез орныңда тоқтай қал деген кезде,қысқаша түрде орыныңда қалт тоқта,ҚАЛТ тоқтай қал дейміз.Немістің арсында ол сөз не қылып адасып жүр деген ой туындайды.Әрине ол тарихтың сұрақтары,сол үшінде тілді латиницаға қалыптастыруда тарихшы мамандарымыздыда тартуымыз қажет екен..Өйткені біз әлемге,оның ішінде түркі әлеміне латиницаға толық өткен кезде еш жасқанбай жария жасауымызға болады,біз Қазақтар еш кедергісіз латиницаға өте алдық деп.Оған себеп мына бүткіл әлемнің тілдерінің түбірі түркі тілінде жатқанына,оның ішінде аралары қазақ тіліне жақындау екеніне мен сенімдімін,Ғылымның түбірі ежелгі Гректердің Молекула,Атом,Ядро,Электр, сөздеріне байланысты болса,мен осы сөздердің түбірі біздің түркі сөздерінң түбірінде жатқанына толық сенімдемін.Егер келіссеңіздер Молекула,Атом,Ядро,Электр,Ток,Эра,Олимпиада,Каспий,Сибирь,сөздерінің түркі жұртына тиесілі екенін делелдеп те бере алатыныма сенімдімін. Атом,Ядро,Электр,Ток сөздерінің түбірін түркі тіліне байланысты екенін дәледеген жағдайда,бүгінгі күннің сенсациясы болары хақ деп те есептеймін. Жақындағана Қазақстан тарихи экспедицисы Әзірбайжанға барған кездерінде,Европалық христиандар түркілерден шыққан деген мәлімет естігендерін айтқан болатын,мен сол дерекке келіскім келеді. Өйткені Евразия кеңістігінде түркілердің ізі,түркілердің иісі аңқып тұрғандай.Көптеген тарихи деректердің жазылуы басқа ғәріппен жазылуығана латиницаға интегрция процессіне кедергі болып түрғандай,әйтпемсе айтарлықтай кедергі жоқ.Латиницаға көшкен жағдайда Европалықтарда біздің тілімізден көптеген ұқсастықтар қөрген кезде не болар еді? Үлкен мәселер туындауы мүмкін,бірақ біз әлемдік көштен қалмайтынымыз айдан анық.Менің тағы айтарым тікелей латиница әрпіне туралай өтетін сөздер тағыда мыналар деп ойлаймын,Школа,Полиция,Почта,Адрес.т.б.Соңында айтарым менің айтқан ойларым сіздерге қызық болса хабарласыңыздар,Көңіл бөлгендеріңізге рахмет,жуаптарыңызды асыға күтемін. Әрбір жасаған қадамдарыңыз сәтті болсын,кате жазбаларымды түзмегеніме үлкен кешірім сұраймын,Байланыс телефоным 87777851021.Фамилиям Табынбай,есімім Төребек,Қызылорда қаласының тумасы,Қызылордада тұрамын. Для копирования и публикации материалов необходимо письменное либо устное разрешение редакции или автора. Гиперссылка на Литературный портал обязательна. Все права защищены Законом РК «Об авторском праве и смежных правах». adebiportal@gmail.com 8(7172) 79 82 12 (внутр. – 112) © adebiportal.kz http://m.adebiportal.kz/ru/news/view/202
Оставить комментарий:
Captcha

Самые читаемые