Ұмытылған күлкілер бағбаны
Тыныштықта, дүние тіршілігінен алыс, күн сәулесі сирек түсетін алқапта, Ымырасыз Күлімдеу бағы орналасты. Бұл бақ әдеттегідей ашық түсті гүлдер мен шырынды жемістер өсетін бақтарға ұқсамайтын. Бұл бақта адамдар мен жан-жануарлардың жүздерінде бір кездері жарқырап, бірақ қайғы-қасірет, көңілсіздік немесе күнделікті күйбең тіршілік салдарынан ұмытылған күлкілер өсетін.
Бұл бақтың сақтаушысы – қарт, дана Көртышқан-Бағбан еді. Оның көзі нашар көргенімен, оның жүрегі қуаныш пен мұңның ең нәзік дірілін сезіне алатын. Әрбір адамның күлкісі сөніп, дүниеде жоғалған сайын, Көртышқан-Бағбан мұны сезінетін. Ол мұқият осы сөніп, бозаңданған күлкілерді теріп, өзінің бағына әкеліп, жұмсақ, құнарлы топыраққа егетін.
Ол оларды сумен суармай, оларға жұмсақ дауыспен жұбату сөздерін сыбырлайтын, оларға жұлдыздардың әдемілігі, желдің әні, жазғы жаңбырдың жылуы туралы айтып беретін. Ол әрбір ұмытылған күлкіге қамқорлық жасап, бір күні ол қайтадан гүлдейді деп үміттенетін. Кейде оның учаскесінде кішкентай, әрең байқалатын өскіндер пайда болатын, бұл біреудің ұмытылған қуанышы өсе бастағанын білдіретін.
Бірде алқапқа Аты-Жоқ-Қыз келді. Ол күзгі тұман сияқты бозаң, үнсіз болатын. Оның шынайы аты ұмытылған, себебі ол ұзақ уақыт бойы күлмегендіктен, оның бұрын қандай болғанын ешкім есіне түсіре алмайтын. Оның жүрегі жұқа мұз қабатымен қапталған, ол қуаныш та, мұңды да сезінбейтін. Ол тек өмір сүріп жүрген еді.
Аты-Жоқ-Қыз алқапты кезді, бір күні оның аяғы оны Ымырасыз Күлімдеу бағына алып келді. Ол еңкейіп, жерге бірдеңе сыбырлап жатқан Көртышқан-Бағбанды көрді. Оған қызық болды да, жақындады.
Көртышқан-Бағбан оның келгенін сезді. Ол әжімді басын көтеріп: “Қош келдің, балам. Сен өзіңмен бірге көптеген ұмытылған күндерді алып келдің” деді.
Аты-Жоқ-Қыз ештеңе түсінбеді. Қандай күндер? Ол ештеңе әкелген жоқ. Бірақ Көртышқан-Бағбан оған табанын созғанда, ол нәзік, әрең байқалатын жылуды сезді. Ол оның жүрегіне абайлап тиді, сол сәтте ол көрді. Ол бақта жарыққа ұмтылған мыңдаған кішкентай, бозаң өскіндерді көрді. Ол өзінің ұмытылған күлкісін – өз уақытын күтіп тұрған кішкентай, әрең көрінетін бүршікті көрді.
Көртышқан-Бағбан бұл бүршікке сыбырлай бастады, оның сөздері сондай махаббат пен сенімге толы болды, Аты-Жоқ-Қыз өзінің жүрегіндегі мұз қабығының ери бастағанын сезді. Оның сөздерінде оның алғашқы күлкісі, бір кездері оның қолына қонған ашық түсті көбелектер, анасының құшағының жылуы туралы естеліктер болды. Бұлар Көртышқан-Бағбан мұқият сақтаған оның өз ұмытылған қуаныш сәттері еді.
Көртышқан-Бағбан сыбырлап тұрғанда, оның күлкісінің бүршігі баяу, абайлап ашыла бастады. Ол баяу, жапырақтап-жапырақтап ашылып, бақты ешкім бұрын сезінбеген нәзік, тәтті хош иіспен толтырды. Оның күлкі гүлі толықтай гүлдегенде, ол сондай жарқын, сондай жарқыраған еді, бүкіл бақ алтын сәулемен толықты.
Аты-Жоқ-Қыз жылудың бүкіл денесіне тарағанын сезді. Ұзақ уақыттан бері алғаш рет оның жүзінде шынайы, жарқыраған күлкі пайда болды. Ол өзінің атын есіне түсірді – Үміт. Осы күннен бастап ол Көртышқан-Бағбанға көмектесе бастады, ұмытылған күлкілерге жұбату сөздерін сыбырлап, оларды мейірімділік пен сеніммен суарды.
Енді, дүниеде біреу өз күлкісін жоғалтқанда, ол ізсіз жоғалмайтын. Ол Ымырасыз Күлімдеу бағына жол тауып, онда Көртышқан-Бағбан мен Қыз-Үміт ол қайтадан гүлдегенше оған қамқорлық жасайтын, иесіне оның өмірін қайтадан жарықпен толтыру үшін оралатын. Осылайша, Ұмытылған Әуендер алқабы әрбір жоғалған күлкінің үйіне жол табатын жерге айналды, барлығына мейірімділік пен үміт әрдайым дүниенің ең терең жүрегінде өмір сүретінін еске салады.
