Қажығұмар Шабданұлы
Қазақ жазушысы Қажығұмар Шабданұлы - 1925 жылы Таңсық елді мекені, Шығыс Қазақстан облысында дүниеге келген.
1930-шы жылдардың басында ашаршылықтан бас сауғалап, ата-анасымен Қытайдың Шыңжаң өлкесіне қарасты Дөрбілжін ауданына ауып барған. Жергілікті халықтардың мәдени-ағарту көтерілісі кезеңінде Дөрбілжіндегі «Қазақ-қырғыз ұйымын» басқарған. Алғаш рет 1958 жылы «оңшыл», «солшыл» деген саяси айыптаулармен сотталып, 22 жылға бас бостандығынан айрылған Қажығұмар жазасын Такламакан шөліндегі Тарым лагерінде толық өткеріп, 1980 жылы бостандыққа шығады.
1986 жылы желтоқсанында ұлттық дербестікті көздейтін «Үміт» атты партия құрды және Қазақстанның астыртын ұйымдарымен байланыс жасады деген айыптаулармен, шетел жансызы деген желеумен 13 жылға екінші мәрте түрме жазасына кесіледі. Бұл жаза мерзімін ол Үрімші қаласының №1 түрмесінде өткізеді.
Қытай өкіметі тарабынан саяси себептерге байланысты қудаланғаны үшін Қажығұмар Шабданұлы қамауда отырған кезде адам құқығын қорғау жөніндегі «Халықаралық рақымшылық» (Амнести интернешнл) ұйымы оны «ар-ождан тұтқыны» деп танып, Қытайдың құзыретті ресми орындарынан ол кісіге байланысты әділ тергеу мен ашық сот жүргізуін жүйелі түрде талап еткен.
Шығармалары:
· «Қылмыс» романы (2009), жалпы алты томдық кесек шығарма, жазушы барлығын қытай түрмесінде бітірген. Бұл шығармасында жазушы бас кейіпкер Біғәділ арқылы өзінің бастан кешкендерін баяндап шығады. 1930-жылдарғы қазаққа төнген аштық апаты, солақай саясаттың елге төндірген зардабы, Шынжаңға ашаршылықтан, қуғын-сүргіннен қашып келген қазақтардың тіпті де мүшкіл халге түскені, дүңгендер көтерілісі, Қытайдың өктемдігі баяндалады. Жазушының бұл кесек шығармасы қазақ әдебиетіне қосқан үлкен үлесі.
Қажығұмар Шабданұлы 2011 жылы 15-ақпанда Қытайдың Шәуешек қаласында дүниеден озды.
Көп оқылғандар
13.11.2026
4305
14.11.2026
3918
17.11.2026
2118
17.11.2026
1956
15.11.2026
1879
13.11.2026
1075
13.11.2026
961
13.11.2026
952
16.11.2026
817
13.11.2026
762
17.11.2026
749
16.11.2026
743
18.11.2026
682
17.11.2026
677
03.11.2026
4993
21.10.2026
4872
28.10.2026
4814
22.10.2026
4782
12.11.2026
4607
13.11.2026
4305
04.11.2026
4301
14.11.2026
3918
12.11.2026
3695
28.10.2026
3589
06.11.2026
3186
22.10.2026
2309
11.11.2026
2261
06.11.2026
2173
12.11.2026
2172
