Әдебиет - ұлттың жаны. Ұлттық сана, тағдыр, жан жүйесі - көркемөнердің басты тақырыбы. Таптық жік арқылы әдебиет жасалмайды...
Жүсіпбек Аймауытұлы
«Адырна» журналы әдеби бәйге жариялады
«Адырна» әдеби-көркем, көпшілік журналы өзінің тұңғыш саны шыға бастағанына екі жыл толуына орай әдеби шығармалар бәйгесін жариялайды. Байқауға қазақтың барлық қаламгерлері мен әдебиетке талпынып жүрген жастары түгел қатыса алады. Бәйгенің адал мұраты — ұлттық әдебиетіміздің күні бүгінгі ең озық шығармаларын, ең дарынды қаламгерлерін анықтау және ұлықтау, қазіргі әдебиеттің дамуына, көркейе түсуіне демеу болып, әдебиеттегі қазіргі оң өзгерістерді, жаңа, жасампаз бағыттарды мейлінше қолдау, қазақ әдебиетінің қоғамдағы ізгі әсерлерін нығайтуға сеп болу, қазақ көркем ойының еңсесін биіктету, жаңарып жатқан қазақы ұлттық ой-сананың, шынайы рухани түлеудің күшейе түсуіне үлес қосу. Бәйгенің жүлде қоры — 3 000 000 (үш миллион) теңге. Бас жүлде — 2 000 000 теңге, арнаулы сыйлық. Бірінші жүлде — 1 000 000 теңге, арнаулы сыйлық. Екінші жүлде — 500 000 теңге. Үшінші жүлде — 300 000 теңге. Ынталандыру сыйлықтары (үшеу) — 100 000 теңгеден. Бәйге номинациялары: 1.Үздік өлеңдер топтамасы, поэма. 2.Үздік әңгіме, хикаят, роман. 3.Үздік әдеби сын, эссе. 4.Үздік драма. Бәйге 2018 жылғы қазан айының 1-нен 2019 жылдың 15-наурызына дейін өткізіліп, сыйлық тапсыру рәсімі 2019 жылғы Наурыз мерекесі қарсаңында, наурыздың 20-сы күні Ақтөбеде өткізіледі. Бәйгеге қатысушылар биылғы қазан айының 1-нен бастап шығармаларының электронды нұсқасын «Адырна» журналының электронды поштасына (adyrna2016@gmail.com) жібереді. Көркемдікке қойылатын шарттармен қатар редакцияның тағы бір шарты — редакцияға автордың «Адырна» журналына 2019 жылға толық жазылғандығын растайтын, почта белгісі соғылған түбіртекті қоса жолдау (эл. нұсқасы мен түпнұсқа көшірмесі). Онсыз шығарма бәйгеге жіберілмейді.
211
Шығармашылықтың шадыман шаттығы
Семей қаласы қашанда зиялы қауымның ордасына айналған қастерлі мекен екендігін Қазақстан жазушылар одағы Семей өңірі филиалы тұрақты өткізіп жүрген мәдени-рухани сипаттағы түрлі басқосулардан, алаш баласын тәлім мен ғибратқа бөлейтін отырыстардан аңғарамыз. Шаһарымыздағы қаламгерлер қауымы жергілікті бөлімшеммен біте қайнаса бірлессе жұмыс істеп жатыр. «Рухани жаңғыру» аясында бірқатар шаруалар атқарылып, қала жұртшылығы разы бола бастады. Жазушылар қауымы да өз тұсау кесерлерін өткізетін отауы барлығын мақтан етеді. Міне, осындай шығармашылық адамы үшін шуақты 18 қыркүйек күні Қазақстан жазушылар одағы Семей өңірі филиалында болып өтті. Шара барысында қаламгерлер басшысы Мерей Қарт белгілі әдебиеттанушы-журналист Әбіл-Серік Әбілқасымұлы Әліәкбарға Көрнекті дипломат, мемлекет қайраткер сенатор Қасым-Жомарт Тоқаевтың қазақ әдебиеттануына Тәуелсіздік жылдары сіңірген еңбегі үшін сыйға тартқан алтын сағатын салтанатты жағдайда табыс етті. Осы шара барысында Дулат Бабатайұлы атындағы ақындар мектебінің жетекшісі филология ғалымдарының кандидаты Айман Советқызы Ақтанова Семейден шыққан әдебиеттанушылардың орта буын өкілі Әбіл-Серік Әбілқасымұлының әдебиеттанудан жазған 5 аударма оқулығына қатысты өз пікірін ортаға салды. Өз кезегінде Қазақстан жазушылар одағы Семей өңірі филиалының төрағасы Мерей Қарт Мұхтар Әуезов негізін қалаған Семей әдебиеттану мектебінің заманауи ірі тұлғасы Тұрсын Жұртбайдың өкшесін басқан іні-қарындастарының бергенінен берері мол екендігін айтып, салиқалы басқосудың шымылдығын жапты. Қазақстан жазушылар одағы Семей өңірі филиалы
243
Әдебиет порталының бұрынғы жетекшісі министрдің кеңесшісі болды
"Әдебиет порталының" бұрынғы жетекшісі, талантты ақын Бауыржан Қарағызұлы Қазақстан Республикасы Мәдениет және спорт министрінің кеңесшісі лауазымына тағайындалды. Бауыржан Қарағызұлы 1982 жылы 17 қазанда дүниеге келген. Қазақтың талантты ақыны, көптеген халықаралық, республикалық, әдеби конкурстардың жеңімпазы. Қазақстан Республикасы Президенті Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаевтың және ЮНЕСКО-ның қолдауымен өткен Халықаралық «Шабыт» шығармашыл жастар фестивалінің екі мәрте лауреаты және Гран-При жүлдесінің иегері. «Әлемге әйгілі Астана» атты жыр мүшәйрасының Гран-При иегері. Сейдолла Бәйтереков атындағы арнайы сыйлықты иеленген. ҚР Тәуелсіздігінің 20 жылдығы қарсаңында өткен «Қазақ елі, бір ауыз сөзім саған» атты І республикалық Мағжан өнер фестивалінің лауреаты. «Табысты қазақстандық - 2012» Ақмола облыстық жастар байқауында «Жас дарын» сыйлығының иегері. Ақын-импровизатор Иманжүсіп Құтпанұлының 150 жыл толуына орай өткен әдеби байқаудың жеңімпазы. 2014 жылғы Қазақстан Республикасы мемлекеттік стипендиясының иегері. «Жұмбақтасқа жауған күз», «Өң.Мен.Түс.», «Жүрек кітабы», «Топырақ демі» атты жыр-кітаптарының авторы. Республикалық «Алаш үні» газетінде тілші, елордалық «Астана» журналында тілшілер қосынының жетекшісі, жауапты хатшы, бас редактордың орынбасары; Қазақстан Республикасының Ұлттық Академиялық кітапханасында «Кітап патшалығы» журналы бас редакторының орынбасары; Көкшетау қаласындағы «Ақпараттық кітапхана жүйесі» Мемлекеттік мекемесінде директор; «Қазконтент» АҚ «Әдебиет порталының» жетекшісі; «Мәдениет порталының» бас директоры; Қазақстан Жазушылар одағы Астана қаласы филиалының директоры, ҚР Мәдениет және спорт министрлігі жанынан құрылған Жас ақын-жазушылар кеңесінің хатшысы қызметтерін атқарған. Үйленген. Үш бала тәрбиелеп отырған әке.
531
Сәбит Жәмбек. Көркем өнер қоғамдық құрылымды өзгерте ала ма?!
Біздің бұрынғы социалистік құндылықтарға негізделген қоғамымыз неге шылпара боп ыдырады? Себебі неде? Кім түсіндіре алар екен? Идиологиялық аппараты, мықты күштік құрылымдары сайлы, әлемдегі супердержаваны құлатушы қандай күш болды екен, ә! Оның ең басты себебі – қоғам мүшелерінің "затқа құмарлығы"("вещизм"). Сыртқы дұшпандар бұл ретте "молекулярлық революция" тәсілдерін шебер меңгерген. Итальян марксисі, философ Антони Грамши өзінің "Түрме дәптерінде" бұл туралы егжей-тегжейлі жазған. Грамши өз "дәптерлерінде" "Мемлекет дегеніміз – күштеу, тізеге салу мәжбүрлеу сауытын киген гегемония" - деп жазады. Бұл гегемонияның екі түрлі сипаты болады. Біріншісі – саяси гегемония, екіншісі – мәдени гегемония. Саяси гегемония – билеуші топтың мемлекеттің күштік, әкімшік ресурстарын пайдаланып бұқараға өз үстемдігін көрсетуі болса, мәдени гегемония бұқара халықтың толық өз келісімі арқылы жүзеге асырылады. Билеуші топ бұқара халықтың қарапайым өкілінің санасына жер ететін тәсілдерді, ең бастысы психологиялық факторларды жақсы пайдаланады. Осылайша әр қоғамның билеуші топтар орнықтарған бұқара халықты тізгіндеп отыратын рухани - идиологиялық ұстындары, символы, өзіндік идеологиялары қалыптасады. Бұл тарапта билеуші топ кино, радио, телевизия, баспасөз сияқты ақпараттық құралдарды тиімді пайдаланады. Дұшпандары екінші бір қоғамды құлатарда осындай символдарды пайдаланады. Және бұл символдарды көбіне қоғамның орта топтарының тұрмыстық санасына (обыденное сознание) бағыттайды. Мұндай «молекулярлық революция» қоғамның «мәдени ядросын» күйрету мақсатын көздейді. Грамши еңбектерінің марксизм теориясының негізін салушылардан ерекшелігі – ол бір қоғамды қарулы күшпен өзгертуді емес, осындай «молекулярлық революция» арқылы өзгерту тәсілдерін ғылыми тұрғыдан қарастыруы болатын. Грамши бұл «молекулярлық революцияның» «агенттері» ретінде зиялыларды атайды. Ол: «зиялылар (интеллегенция) билеуші топтың әлеуметтік гегемониясы мен саяси билеуіне қол жеткізетін құрал, қызметшілер» - деп қарастырды. Ақыры жарты әлемге жалын күдірейткен Советтер Одағы, айбарлы қоғам «молекулярлық революцияның» арқасында құлап тынды. Оны құлатушы осындай орта топтың, жеке адамның санасындағы гедонизм (дүние құмарлық, байлық мұраты). Басқа түк те емес. Әйтпесе бұндай ядролық державаны күшпен ала алмайсыз. Бар пәле-сананы өзгертуде болып тұр. Ал енді осы Кеңестер Одағын ұстап тұрған кереметтей рухани, идеологиялық ұстанымдар болды. Бұл қоғамда қарапайым адамдардың ертеңгі күнге деген құштарлығы, сенімі орасан зор еді. Қандай қиыншылықтарды да осы сенім факторы арқылы елеп ескермеуі жеңіп шықты. Осы сенімді орнықтыруда сол қоғамның керемет композиторлары, музыканттары, суретшілері, жазушылары, өнер адамары жақсы жұмыс істеді. Керемет көркемдік дүниелер туғызды. Оларға қаржыны аяған жоқ. Міне, осы кездегі (кеңестік кезде) музыка адамның жан-дүниесін баурайтын, елжірететін. Ертеңгі күнге деген сенім, күш-қуат, жігер үстейтін. Осы қоғамның күйреуімен оған тән музыка да жоғалды. Ертеңгі күнге деген сенім де шайқалды. Кеңестік қоғамда өмір сүрген егде адамдар қазіргі кезде советтік фильмдерді көргенде ондағы музыкаға ерекше елжіреп, көңілдерін носталгиялық сезім билейді. Мұңға батады. Бір кездегі символдардың жоғалуымен бірге көңіл түкпірлері бос қалған. Кеуек дүние. Бұрынғы сенім ізім-қайым жоқ. Бұл ненің сиқыры? Әп-сәтте бәрі жоғалып кеткен. Сөйтсек негізгі психологиялық кілтипан – дәуірдің символ-белгілері, нышандары, рухани ұстанымдары, бәрінен де дәуір музыкасы эстетикасы жоғалғандығында екен. Міне, «мәдени ядроны» орнықтырудағы өнердің күші!
65
Тағы оқыңыз  >
МУЛЬТИМЕДИА