28 мамыр 2018
Әдебиет - ұлттың жаны. Ұлттық сана, тағдыр, жан жүйесі - көркемөнердің басты тақырыбы. Таптық жік арқылы әдебиет жасалмайды...
Жүсіпбек Аймауытұлы
М. Жолдасбековтің күнделігінен үзік сыр
25.05.2013 Менің ауылымда Қорабайұлы Жолдас дейтін ағамыз болды. Дүкен ұстаған ұста еді. Шебер болатын. Кірпияздау кісі еді. Көп сөйлемейтін. Ол кісінің көрігін қыздырғанды әуес көруші едік. Арбаның (сатылы, жәшікті, жайдақ) неше түрін жасай беретін. Балта, шот, кетпен, айыр, қалақ көсеу, шымшуыр көсеу, т.б. тіршілікке не керек, соның бәрін жасаушы еді. Әулие тұтып, бала таппаған әйелдер, ауруға шалдыққан кісілер ол кісінің көрігіне түнейтін. Жай жүретін, баяу сөйлейтін, дауыс көтермейтін, кірпияздау кісі еді. Артық сөйлегендерді жақтырмайтын. Әйелі Қамқа деген жеңгеміз саңырау, айқайлап, саудырлап сөйлейтін. Айқайлап сөйлейтіні сонша үйді азан-қазан қылып басына көтеретін. Үлкен ұлының аты Төлеген, бізбен қатар еді. Жүріс-тұрысы, сөйлеген сөзі, кескін-келбеті әкесінен аумайтын. Одан кейінгісі Базарбай. Базарбайдан кейін екі қабат кезінде тағы да ұл туамын, оның атын Сансызбай қоямын деп айқайлап жүретін. Ұл туды, Сансызбай қойды. Одан кейін тағы ұл туамын, атын Шегебай қоямын деп жүрді. Солай болды. Ең соңында енді қыз туамын, атын Жібек қоямын деп жүрді. Айтқаны келіп, қыз туды, атын Қызжібек қойды. Осы Қызжібегі – бүгінде елге белгілі әнші Мейрамбек Беспаевтың шешесі. Жеңгеміз Қамқа сақау еді. Сансызбайды Тансызбай, ұстаны тұтта деуші еді жарықтық. Болыстың қызы, ақкөңіл, кісіге зияны жоқ адам еді, содан дама, әйтеуір, Алла сол кісінің аузына салғанын беріп отырды. Аюдай ақырып жүргенмен, перзент көрмеген кісілер де болды ауылда. Алланың ісіне шара бар ма? Жолдас ағамыз өзі момын болғанмен, балалары өнерлі болды. Сансызбайы дәрігер еді, қалғаны бүгінгі ұрпағына дейін қолына домбыра алып ән салады. Мейрамбектің өз ата жұрты да өнерден құралақан емес қой, десе де, «үйдің жақсысысы ағашынан, жігіттің жақсысысы нағашысынан» демекші, Мейрамбектің өнері алдымен нағашы жұртынан ба деп ойлаймын... жалғасы бар...
207
Бәстескендер
(әңгіме) Таңертеңнен басталған жаңбыр бірде саябырсып, бірде үдеп толастар емес. Сансыз тамшылар бір нәрседен құр қалғандай, көктен жерге жарыса түсіп жатқанымен, аспанды тұтас жапқан қара бұлттың қылы қисаяр, сабасы ортаяр түрі жоқ. Шаруасына пысық жанның дегбірін алып, шыдамын тауысқан, жалқауды жылы үйінде есінеткен мына жауын ауыл шетінде әлдекімнің тамын салып жатқан мердігер төрт жігіттің де қолын жіпсіз байлап, ішін пыстырып жіберді. Сыланбаған қабырғалардың ішінде ары-бері сенделіп, тағаты таусылған мердігерлердің арасындағы қара мұртты жігіт серіктеріне: – Мына жаңбыр таяу арада басыла қоймас, қол қусырып қарап отыра бергенше аз-кем көңіл көтерелік, – деп серіктеріне сынай қарады. Бастама көтерген жолдасының сөзіне орай қысық көз жігіт: – Онда бізге би билеп, ән айтып бер. Ол қолыңнан келмесе, Шаншарды* шақырып кел, – деп кекете сөйледі. Қара мұртты: – Мен өнер көрсеткенмен немесе Шаншарды* алдыртқанымызбен көңіліміз көнши қоймас. Одан да дүкеннен бір-екі жарты ішімдік әкеліп, іш қыздырсақ арқа-басымыз кеңіп, бір серпіліп қалар едік, – деді де бұл ұсынысына қолдау күткендей жанындағыларға сұраулы пішінмен көз тастады. Қысық көзден басқа екі серігі мұның бастамасын бірден қуаттап, даурыға қоштады. Ойда жоқта бұл табыла кеткен «ақылға» қысық көздің де алып-қосары болмай, ортақ ұйғарымға мойынұсынған. Мердігер жігіттер қалталарының түбінде жатқан азын-аулақ ақшаларын шығарып, араларындағы жасы кіші әрі «барып кел, шауып келге» таптырмайтын тәпелтек сарыны дүкенге жүгіртті. Төгіп тұрған жаңбырды елемей, дүкенге әп-сәтте барып келген тәпелтек сары қойнына тыққан үш жартыны үстел үстіне асқан ептілікпен шабыттана қойған. Тіске басар да табыла кетті. Айналайын ақжауынның арқасында орайы келе қалған демалыс күнін төрт жігіт осылайша ішімдікпен атап өтуді жөн көрген. Әңгіме тиегі ағытылып жүре берді. Бұл әсерлі отырысты ұйымдастыруға мұрындық болған қара мұртты жігіт арақтың арынымен шешенсіп, ауыздыға сөз берер емес. Таңғы шайдан кейін ештеңе талғажау етпеген жігіттердің аш құрсағына құйылған жынды су оларды әжептәуір қыздырып тастады. Неше түрлі тақырыпты әңгімелеріне арқау еткен мердігерлер бір кезде сөзден сөз тудыра келе жын-шайтан, әруақ, мола туралы айта бастады. Осы сәтте соңғы шөлмек те таусылуға шақ қалған. – Мен бір болған оқиғаны айтайын, – деді отырыс тізгінін біржола қолына алған қара мұртты жігіт. – Ілгеріде бір жолаушы ауылына қайтып келе жатады. Үйіне жету үшін әлі біраз шақырымды басып өтуі тиіс. Кенет ол айдалада өтіп жатқан дүбірлі той-жиынға тап бола кетеді. Буы бұрқыраған табақ-табақ етке, қайнап тұрған самаурындарға, қазан-ошақтарға, қаз-қатар тігілген киіз үйлерге таңырқай қарайды. Жан-жағын барласа, ондағылардың бәрі өзіне таныс ауылдастары. Бұл не той, не жиын деп сұрастырғанымен оған ешкім мардымды жауап бере қоймайды. Бір кезде жас жігіттер мұны атынан түсіріп, қошеметтеп, бір үйге кіргізеді де төрге оздырып, алдына бір табақ ет қояды. Қарыны ашып келе жатқан әлгі жолаушы асты көргенде ештеңеге көңіл аудармастан бәкісін алып, «біссіміллә» деп етті турай бергенде алдындағы тағамы сиырдың тезегіне айналып шыға келіпті. Ол қорыққанынан жан-жағына алақтай қараса, әлгі көріністердің бірі де жоқ. Жолаушы мұның жын-шайтан екенін ұғып, біссіміләсін айтып, сасқалақтамай, атына мініп жүріп кетеді. Осы әңгімені мен сол кісінің өз аузынан естідім... Төрт жігітке үш шөлмек арақ әжептәуір әсер етсе де олар тағы да ішкілері келіп, тағы да қалталарының түбін қағып, қалған-құтқан тиын-тебендерін құрап, дүкен әлдеқашан жабылып қалғандықтан, әлгі тәпелтек сарыны дүкеншінің үйіне жұмсады. Тапсырманы тап-тұйнақтай етіп орындаған жауынгер – тәпелтек сары ылдым-жылдым қимылдап, әп-сәтте екі жартыны ортаға қойды. Тағы да ішу, бітпейтін мәнсіз әңгіме. Жауынның бүгін толастамасына көздері әбден жеткен мердігерлер осылайша даурығысып отырғанда ымырт үйіріліп, айналаны қараңғылық тұмшылап та үлгерген. Жынды судың арбауына шырмалған төртеу ықылық ата мас бола бастағанда бір нәрсені қопсытып отырмаса ішкен асы бойына дарымайтындай қара мұртты жігіт сырттан жуан қазық әкелді де жолдастарына қарап: – Жігіттер, кімде-кім мына қазықты ауыл шетіндегі моланың ортасына сіңіре қағып келсе, бір жәшік арақ қоямын, қане, қайсыңның батылың жетеді, – деп еліре сөйледі. Осыған дейін айтылған небір қорқынышты оқиғалар желісін естіген қалған үшеуі қызып отырса да ойланыңқырап қалды. Кенет тәпелтек сары батырсынып: – Бұл қазықты мен қағып келе аламын. Бірақ, сен бір жәшік арақты беретін болып үшеуміздің алдымызда қасам іш, уәде бер, – деді. – Уәде беремін. Жігіттік сөзім. Сен мына қазықты моланың дәл ортасына қағып келгеніңде мен бір жәшік арақты қолыңа ұстатпасам, атым өшсін. Ал, өз міндетіңді орындай алмасаң, онда бір жәшік арақты сен маған бересің, – деді қара мұртты еліре сөйлеп. Тәпелтек сары әріптесінің талабына келісе кетті. Осы арада қара мұртты жігіт тәпелтек сарының молаға баруға түбегейлі бел буғанына анық көзі жеткен соң, құны удай бір жәшік араққа құры босқа шығындалатынын ойлап, жүні жығылыңқырап қалған. Бірақ, онысын ешкімге байқата қоймады. Ол алғашқыда мына лайсаңда, төгіп тұрған жаңбырдың астында және қап-қараңғы түнде екі-үш шақырым жердегі молаға кім бара қойсын деп ойлаған болатын. Қара мұрттының өкінішіне қарай, бәрі басқаша болып шықты. «Айтылған сөз – атылған оқ». Бәстескен жігіттер жалған намыстың айтағымен райларынан қайтар сыңай танытпады. Ал, қалған екеуі бұлардың бәстерін сырттай қызықтап тұра берді. Олар: «бәстен қайсысы жеңсе де бізге бәрібір, өйткені, бір жәшік ішімдікті ешқайсысы үйлеріне арқалап кетпесі анық. Оны осы төртеуміз ішпегенде кім ішеді дейсің, қайта тегін араққа қарық боламыз» деп, қара мұртты мен тәпелтек сарының теке-тіресінен пайда күтті. Тәпелтек сары баға жетпес байлықтай көрінген бір жәшік арақты көз алдына елестете етегі жерге шұбатылған плащын киіп алып, жауындата мола жақты бетке алды. Ол: «Несі бар, қазір-ақ қазықты діттеген жеріме қағамын да, ертесіне үшеуін ертіп барып көрсетіп, әлгінің уәде еткен жәшік толы арағын алып, бір апта әйда тойламаймын ба» деп, алға қарай ентелей ұмтылды. Көз байлаған қараңғы түннің, саулаған жауынның, аяқты еркін басуға мұрша бермейтін лайсаң жолдың әуресі, күні бойғы әңгіме арқауы болған неше түрлі жан түршіктірер қорқынышты жайттардың санасында қайта-қайта жаңғыруы оның бойындағы мастықты әжептәуір сейілтіңкіреді. Міне, ол молаға да келіп жетті. Оның бойын сол сәтте қорқыныш, үрей сезімі билей бастады. Аяғын еппен басып моланың ортасына келді де тізерлей отырып, өзімен бірге ала келген ауыр балғамен қазықты бір-екі рет ұрған соң денесі үйреніп, үрейі басылыңқырады. Дегенмен, қараңғылыққа көзі әбден үйренгенімен оның жүрегінде әлі де болса қорқыныштың табы бар еді. Айнала қоршаған бейіттердің сұлбасы сұсты көрінеді. Оның үстіне жарқ-жұрқ еткен найзағайдың шатырлаған үні, бұлттардың аспанды қақ бөлетіндей күркірі тәпелтек сарының мысын қайта басты. Қош, сонымен тәпелтек сары жаңбырдан езіліп, босап жатқан жерге бес қарыстай қазықты қиындықсыз сіңіре қақты. Ол шаруасын бітірген соң орнынан лып ете көтеріле бермек еді, кенет әлде бір күш оны жерге қағып қойғандай дыбыр еткізбеді. Бұл күтпеген жайт оның жүрегін атша тулатып, тынысын тарылтып жіберді. Қайта тұрмақ болғанымен, онысынан түк те шыққан жоқ. Сол сәтте оның сорына қарай шатырлаған найзағайдың жарқылы, күннің күркіреуі толассыз қайталанды. Табиғаттың бұл құбылысын төбеден төнген жаналғыштай сезінген тәпелтек сары екі қолын ербеңдетіп, әрекетсіз қалды. Осы санаулы секундтарда ол санасынан мүлде айырылып қалған еді... Тәпелтек сары жаңбырдың астында таңға дейін жатып қалды. Соңғы әкелінген шөлмектің түбін сарқа тауысып, ағзалары мастыққа жеңілген қалғандары молаға кеткен серіктерін іздей қойған жоқ. Олар мимырт ұйқыға кеткен-тін. Шашы ағарып, аузы қисайып, не өлі, не тірісі белгісіз күйде жатқан тәпелтек сарыны таңертең табынын өргізіп шыққан падашы шал байқап қалып, ауылға хабар берді. Зиратқа келгендер плащының етегін қазықпен бірге жерге қағып, өзді-өзін «арқандаған» тәпелтек сарының бұл іс-әрекетіне таңданыспен қарасты. Араларында оны жын соққан деп ұққандар да болды. Жолдыбай БАЗАР 1999 жыл Шаншар* — елімізге танымал әзіл-оспақ театр
365
Астанада «Сталинмен бетпе-бет» атты тарихи драма қойылмақ
28-мамыр күні сағат 19-00-де Астана қаласындағы Оқушылар сарайында белгілі жазушы-драматург, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері Жолтай Жұмат-Әлмашұлының «Сталинмен бетпе-бет» атты тарихи драмасы сахналанады. Бұл сахналық қойылымда өткен ғасырдың 30 -жылдарындағы тарихи оқиға сөз болады. КСРО-ның бас хатшысы И. Сталин мен Қазақ өлкелік партия комитетінің екінші хатшысы С. Қожанов арасындағы байланыс, бетпе-бет кездесу сәтіндегі сөз текетіресі арқылы замана шындығы мен тайғанақ қазақ кезеңінің ащы ақиқаты алдарыңызға тартылады. Драмадағы тартыстың негізгі желісі - өз уақытының екіжүзді адамы Заманин арқылы кестеленіп көрсетіледі. Келіңіздер, көріңіздер! adebiportal.kz
205
Жастар бұл кеңестен не күтеді?
23 мамырда ҚР Мәдениет және спорт министрлігі жанынан құрылған Жас ақын-жазушылар кеңесінің алғашқы отырысы өтті. Жиынның тізгінін ҚР Мәдениет және спорт министрі, Кеңес төрағасы Арыстанбек Мұхамедиұлы алып, қазіргі әдеби ахуал төңірегінде өз ойын ортаға салды. Сонымен қатар, министр қазіргі таңдағы киноның сапасы, театрлардың жағдайы, айтыс туралы да пікір білдірді. Басқосуға Қазақстан Жазушылар одағы төрағасының бірінші орынбасары, Кеңес төрағасының орынбасары Ақберен Елгезек, ҚЖО Астана филиалының директоры, Кеңестің хатшысы Бауыржан Қарағызұлы және Кеңес мүшелері Мақсат Мәлік, Мирас Асан, Айбол Исламғали, Қанат Әбілқайыр, Ерлан Жүніс, Нұрлан Қабдай, Мерей Қартов, Алмас Нүсіп, Ықылас Ожай, Құралай Омар, Қалқаман Сарин, Бекзат Смадияр, Бейбіт Сарыбай, Шерхан Талап, Мұхтар Ниязов, сондай-ақ, журналистер мен қоғам қайраткерлері қатысты. Жастар әдебиеті қай деңгейде? Жас-ақын жазушылар қандай шығарма жазып жүр? Оларды не қызықтырады? Әдебиетті дамыту үшін не істелуі қажет? Міне, осындай салмақты сұрақтарға жауап іздеген жиынның қатысушылары ел көкейінде жүрген ұсыныстарды айтты. Қысқасы, бұл кеңес – әдебиетке тың серпіліс беретін, тәуелсіз санадан түлеген ойды ашық айтуға ұйытқы болатын алаң болайын деп тұр. Ақберен Елгезек: Құрметті қаламдас достар, әдебиетіміздің алдында жаңа көкжиектер ашылатынына үлкен сенім бар. Мен өзімнің хабарламамда жастар әдебиеті жөнінде қысқаша шолу жасағым келіп тұр. Жастар әдебиетінде жаңа ғасырмен жарыса келген қаламгерлер шоғырын айтуға дағдыланғанбыз. Яғни, жаңа әдебиет – 2000 жылдардың басында келген буыннан бастау алады. Жазылмаған ереже бойынша әр бес-он жыл сайын буын алмасу процесі жүреді. Сондықтан жаңа ғасыр басталғалы сөз патшалығына екі-үш буын келді деп айтуға толық негіз бар. Бүгінгі кеңестің құрамында ғасыр басынан бері келген үш буынның өкілдері еніп отыр. Осы жылдар ішінде жас қаламгерлер әдебиетке не берді деген сұрақтар қойыла бастады. XXI ғасырдың басы әдебиетке бірсыпыра сәтті шығармалар сыйлады. Бұл уақыт – формалық жағынан да, мазмұндық жағынан да эксперименттер кезеңі болды. Және бұл эксперименттер әдебиеттің барлық жанрында жүріп жатыр. Поэзияда жаңа ойлар мен теңеулер, жаңа формалар пайда болды. Тіпті, ұйқастың да жаңа нұсқалары пайда болды десем, қателеспеген болар едім. Өлеңнің поэтикалық атмосферасының музыкасы өзгеріп, тың тақырыптар поэзия сахнасына шықты. Қазіргі кезең – қазақ поэзиясындағы ең жемісті кезеңдерінің бірі. Олай айтсам, алдыңғы толқын ағаларым да, болашақ буын да ренжи қоймас деген ойдамын. Прозада әдебиетімізде бұрын болмаған кейіпкерлер әлемі жаратылып жатыр. Жас прозаиктер қазақ қаламгерлері бара алмаған тақырыптарға бойлауда. Қазір қазақ қара сөзінде мистикалық проза жанры қалыптасу үстінде. Және ол әлемдік прозаның көшірмесі емес, тамыры өзіміздің қазақтың төл мифологиясынан, дүниетанымы мен табиғатынан сусындаған мистикалық проза. Фантастикалық жанрда шығармашылық ұмтылыстар бар. Олардың кемпірқосақтай құбылған картиналары мен прозаик диалогтарын жақын арада көріп еститін боламыз. Драматургия саласында еңбек етіп жүрген жастарымыздың да талпыныстары көңіл қуантады. Жас драматургтердің көзқарастары да басқа. Олардың тақырыппен, материалмен жұмыс істеуі алдыңғы буын ағаларына мүлде ұқсамайды. Мен осы мінберді пайдалана отырып министрдің назарына біршама ұсыныс айтсам деп отырмын. Біріншіден, мен Қазақстанда жоғарғы оқу орын статусы бар «Азия әдебиеті академиясын» құруды ұсынамын. Ол академияда: мүйізі қарағайдай классик қаламгерлеріміздің шеберханалары жұмыс істеп тұрса, қазіргі технологияларды пайдалана отырып жақын және алыс шетел интелектуалдарының онлайн лекциялары таратылып оқылса, ағылшын және өзге де әлем тілдері курстары жұмыс істеп тұрса, содан кейін мәселен, Тыныштықбек Әбдікәкімұлының, Есенғали Раушановтың, Қабдеш Жұмаділовтің, Бексұлтан Нұржекенің шеберханаларына түскен жас қаламгерлерге ортақ лекциялар жүріп тұрса жөн болар еді. Сондай-ақ, бұл екі жылдық әдеби курсты бітірген адамға «Әдебиет магистрі» атағы берілуі керек. Екіншіден, «Рухани жаңғыру» аясында қазіргі классиктерден жасалып жатқан әдеби антологиядан бөлек, жастар әдебиетінің озық үлгілерін Біріккен Ұлттар ұйымының алты тіліне аударсақ. Сол антологияға енген қазақ жастарының бір бөлігі Еуропа мен Америкада, бір бөлігі Азия мен Африкада әдеби турне жасаса, шетелдерде кештер, тұсаукесерлер және т.б. қызықты формаларды ойластырып, әдебиетімізді насихаттайтын шараларды ұйымдастырсақ, үлкен шаруа болар еді. Үшіншіден, мәдениет туралы заңды қарап шықтық. Заңда әдебиетке қатысты ешқандай бөлім не бап жоқ. Бұл, әрине, әдебиет саласындағы тұлғаларға көптеген игіліктерді шектеп отыр. Осы заңға әдебиетті қоссаңыз деген өтінішім бар. Бауыржан Қарағызұлы: Егемендігімізді алып, еңсемізді көтерген жылдардан бастап қазақ әдебиеті еркіндік деген қасиетті сөзбен бірге қатар жазыла бастады. Тәуелсіздік кезеңі әдебиетке қандай жаңалық әкелді, қандай өзгеріс, ерекшелігі болды, оны жоғарыда Ақберен Елегезек айтып өтті. Енді менің айтпағым Тәуелсіздік кезеңдегі әдебиеттану ғылымының даму барысы қандай, оған жаңадан құрылып жатқан жас ақын-жазушылар кеңесі оған қалай ықпал ете алады. Міне, осы сұрақтарға тоқталсам деймін. Жоғарғы оқу орындарындағы қазіргі қазақ әдебиеті деген міндетті курстар бар. Сол курстың арнайы оқулығы жоқ. Оқулық тұрмақ, типтік бағдарламасының өзі сын көтермейді. Еліміздегі әр оқу орындары әртүрлі жазады. Жоғарғы оқу орындарында көптеген ұстаздарымыз Кеңес дәуіріндегі 1960-1990 жылдары аралықта жазылған мақалаларды бір қарап, қазіргі қазақ әдебиеті деп кітаптар шығарып жүр. Бұл туралы жүйелі жұмыс жүргізілмей тұр. Тәуелсіздік дәуіріндегі шығармаларды сараптап, орта мектеп, колледждер және ЖОО-ға арналған христоматиялар шығару керек деп ойлаймын. Оқу бағдарламасына өзгерістер енгізу керек. Сонымен қатар, 30-40 жас аралығындағы қаламгерлерге мемлекеттік дәрежеде сыйлық тағайындау керек. «Мемлекеттік «Дарын» сыйлығы 29 жасқа дейін берілсе, екі жылда бір берілетін Мем­ле­кет­тік сыйлық 50-60 жастан әрі қарай берілетін сый­лық ретінде қалыптасып қалды, ал нағыз шы­ғар­машылықтың күш алатын кезі 30-40 жас ара­лы­ғындағы қаламгерлерге шабыт беретін кезең. Қалқаман Сарин: Кино туралы әдебиетті насихаттауға болады деп ойлаймын. Мысалы, Мұқағали Мақатаев – киноға сұранып тұрған тұлға. Сол ақын арқылы сол кезеңдегі әдеби өмірді беру, жеке тұлғаның өмірі арқылы ақындардың қоғамдағы насихатталуына киноны қару ретінде қолануға болады. Сосын біз жас ақын-жазушыларды жұмыспен қамту жағын қарастырсақ деген ұсынысым бар. Барлығының мамандығы бар, дипломы бар, сондықтан оларды ел ісіне, әдебиетке араластырсақ жөн болар еді. Рухпен қаруланған қыз-жігіттер Сіздің әскерініңіздің қатарында болса, ешқашан қателестірмейді деп ойлаймын. Сосын тұтас Түркі әлеміне ортақ әдеби байқауларды ұйымдастырсақ, бұл Қазақстанның төл фестивалі немесе байқауы болса, соған жас ақын-жазушыларды шақырсақ деген ұсыныс бар. Осылайша, түркі елдерінің ішінде әдеби салада лидер болуға талпынуымыз керек. P.S. Жаңадан құрылған кеңестің аяқалысы жаман емес. Десе де, жиында айтылған ұсыныстар сөз жүзінде ғана емес, іс жүзінде орындалса екен деген тілек бар. Әдебиет көшін алға сүйреп келе жатқан Жазушылар одағы да бұл игі бастамадан қалыс қалмақ емес. Сондықтан бұл кеңеске сынай қарағанша, барынша қолдау көрсетіп, ұлт болып демеп жіберу керек. Бұдан былай жастардың шығармаларына қаламақы төленсе, жағдайы қарастырылса, жұрт алдында еленсе, сөздері ескерілсе, «Рухани жаңғыру» деген сол болар. Әзірге айтарымыз осы. Барлығын таразы-уақыт айқындайды. Біржан АХМЕР
593
Тағы оқыңыз  >