Жамау
«Жамау» — Николай Носовтың әрбір қазіргі баланы таныстыруға тұрарлық туындысы. Бобка есімді бала өзінің жаңа, қорғаныш түсті шалбаларын қатты мақтан тұтатын. Айналадағы балалардың бәрі Бобкаға қызығатын. Бірақ бір күні ол қоршаудан асып түспек болғанда, басынан қандай оқиға өтті? Одан кейін кейіпкермен не болғанын балалармен бірге осы әңгімеден оқып біліңіздер.
Бұл шығарма баланы ұқыптылыққа, үнемшілдікке, өз бетінше әрекет етуге, өз қателігін өзі түзете білуге және өзіне-өзі қызмет көрсету дағдыларын жетілдіруге үйретеді.
Бобканың әдемі жасыл шалбары бар еді: анығырақ айтқанда, әскери жасыл түсті болатын. Бобка бұл шалбарын өте жақсы көретін және әрдайым достарының алдында мақтанатын:
– Балалар, қараңдаршы, менің шалбарым қандай! Дәл сарбаздардыкі сияқты! Әрине балалардың бәрі оның шалбарына қызыға көз салатын. Мұндай жасыл шалбар өзге ешкімде жоқ еді.
Бірде Бобка арғы жағына асып түспек болып, шарбаққа өрмелеген кезде абайсызда шегеге ілдіріп, өзінің әдемі шалбарын жыртып алды. Ызаланған ол жылап жібере жаздап, үйіне ентіге жүгіріп жетіп, анасынан шалбарының жыртылған жерін жамап беруін өтінді. Анасы болса ұлына ашуланып:
– Ылғи да шарбаққа өрмелеп, шалбарыңды жыртасың да жүресің, ал оны қашанғы мен жамауым керек?
– Бұдан былай шалбарымды жыртпайтын боламын! Жамап берші, анашым!
– Өзің жамап ал.
– Мен шалбар жамауды білмеймін ғой!
– Жыртуды білдің бе, жамап тігуді де біл!
– Ендеше, осылай жыртық қалпында жүре беремін, - деп күңкілдеген бойы Бобка аулаға шығып кетті. Балалар оның шалбарындағы жыртықты көрген бойда, мазақтап күлісе бастады.
– Шалбарың жыртық-жыртық, өзің қандай сарбазсың? - десті олар. Бобка ақтала бастады:
– Мен анамнан шалбарымның жыртығын жамап берші деп өтіндім, бірақ ол жамап бергісі келмеді.
– Сарбаздың шалбары жыртылса аналары бірге жүріп жамап беруші ме еді? - десті балалар. – Сарбаз бәрін де: жыртылған киімді жамауды, тігуді, түйме қадауды өзі атқара білуі керек емес пе?!
Мұны естіген Бобка ұялып, жер шұқып қалды.
Үйге бара сала, анасынан ине-жіп және жасыл матаның қиындысын сұрап алды. Матадан ол қиярдың көлеміндей бөлігін кесіп алып, оны шабарына жамап көктей бастады. Бірақ бұл оның өзі ойлағанындай оңай шаруа болмай шықты. Оның үстіне Бобка асығып-аптығып отырып, саусағының басын инемен шаншып та алды.
– Неге саусағымды шаншисың? Өй, оңбаған-ай! - деді Бобка инеге бір ұрсып алып, енді саусағының ұшын тағы шаншып алмау үшін оны еппен ұстауға тырысты. Ақыры жамауды жапсырып тігіп бітірді. Салған жамауы шалбардың үстінде қурап кепкен саңырауқұлақ сияқты бұртиып тұрды, ал айналасындағы мата ірку-ірку жиырылып қалғаны соншалық – екі балақтың біреуі екіншісінен қысқа болып қалыпты.
– Түу, бұл не болып кетті өзі? - деп күңкілдеді Бобка шалбарының бұл көрінісіне қарап. – Бұрынғыдан бетер жаман болды ғой! Бәрін басынан қайта жасауға тура келеді, ендеше!
Бобка қолына пышақ алып, жамауды қайтадан сөгіп тастады. Сосын оны жазып, қайтадан шалбарға бастырып, сыртын сия қарындашпен жақсылап айналдыра сызды да, қайтадан жамап тіге бастады. Бұл жолы ол асықпай, ұқыпты түрде, жамаудың сызықтан шығып кетпеуін мұқият қадағалап отырып тікті. Ол бұл істі ұзақ әуреленіп, пысылдап, күңкілдеп жүріп жасап шықты, есесіне нәтижесіне сүйсіне қарайтындай сәтті жұмыс болды. Жамау тегіс, тегіс те әдемі, тіпті тіспен тартқыласа да жұла алмайтындай, өте берік болып тігілді. Ақыры Бобка шалбарын киіп, аулаға шықты. Балалар оны қоршап алды.
– Жарайсың! - десті олар.
– Жамауды қараңдаршы, қарындашпен сызылған. Өзі тіккені бірден көрініп тұр.
Ал Бобка болса бәріне көрінсін деп жан-жағына қарап, айналып жүрді де:
– Әттең, енді түйме қадауды да үйреніп алуым керек еді. Бірақ өкінішке қарай бірде-бір түймем үзілмеген екен! Ештеңе етпейді, қашан да болсын бір күні түсіп қалса – міндетті түрде өзім қадап аламын, - деді.
Николай Носов
